Skip to content

Fljótsdalshérað

dot
sh-bg-04.jpg
Almennur fróðleikur Print E-mail

Hér er að finna dæmi um bækur, ljóð, skáld og fleira sem tengjast á einhvern hátt  Fljótsdalshéraði. 
Af mörgu er að taka en fleira má finna á Bókasafni Héraðsbúa, Laufskógum 1.
Sími: 4700 745.

Landnám

Austurland, Safn austfirskra fræða 2. bls.37-58.
Landnáma.
Hrafnkels saga Freysgoða  
Fljótsdæla saga
Austfirðingar eftir Pál Vigfússon á Hallormsstað…..Austurland, safn austfirskra fræða 2, bls.73-76…….Þar segir m.a: ”Landnámsmenn í Austfirðingafjórðungi voru að upplagi spaklyndir og friðsamir og hver höfðingjaættin tengdist annari. Þeir voru því ríkir á þingi og í landsmálum, en mildir og friðsamir í héraði. Bændur vöndust á, að hugsa um sinn hag, stunda búsýslu og önnur friðsamleg störf; en við það óx þeim svo fiskur um hrygg, að þeir urðu nokkuð sjálfstæðari og óleiðitamari höfðingjum; en velgengni, jafnræði og menning alþýðu hafði í för með sér, að þjóðlífið fékk á sig lýðveldislegan blæ. En af því leiddi, að ríki og metorð bundust síður við ættir og auð en atgjörvi og mannkosti.”

Þjóðsögur og ævintýri

Sakamenn
Í Grímstorfu og Gunnarsklauf í Fellum. (Sigf.Sigf.6.bl.38-40)
Huldufólk
Í þriðja bindi af Þjóðsögum Sigf. Sigf.er að finna sagnir af álfum:
Huldufólkið í Egilsstaðaklettum (bl.174)
Huldufólk í Hrafnkelsdal (bl.52.)
Huldufólk hjá Beinárgerði (bl.10)
Söngsteinninn á Ásklifi í Fellum (bl.167)
Pilturinn í Álfasteininum að Hofi í Fellum (bl.177)
Fardagafoss
Sagt er að undir honum búi skessa (Sigf. Sigf. 3, bl.180) 
og því hefur  Fjalla Eyvindur trúlega búið þar með henni á sínum tíma (Sigf. Sigf. 7, bl. 11-12)
Tröllin í Hróarstungu
Ófreskju í Hrafnkelsdal og
Orminn í Lagarfljóti, í bók Jóns R. Hjálmarssonar, Skessur, skrímsni og furðudýr við þjóðveginn
Þjóðsögur
Um Lagarfljótsormurinn, Þjóðsögum Sigfúsar Sigfússonar
Valtý á grænni treyju, Þjóðsögum Sigfúsar Sigfússonar
Graut Atla, Þjóðsögum Sigfúsar Sigfússonar.
Gunnar á Fossvöllum sagði sögur.
M.a. söguna um kaskeitið:
Einu sinni var Gunnar á ferð á meri milli bæja og ríður fram hjá hestastóði. Í stóðinu var graðfoli og Gunnar veit ekki fyrr til en að folinn er kominn upp á merina fyrir aftan hann.Gunnar var með þetta fína kaskeiti á höfðinu og tekur það af sér til að dangla því í hausinn á folanum svo að hann fari ofan. Við þetta misssir hann kaskeitið og finnur það hvergi nokkurs staðar. En um vorið þegar hryssan kastar fæðist folaldið með kaskeitið á höfðinu.
Fleiri sögur Gunnars í svipuðum dúr er að finna í bókinni, Lyginni líkast, sem Jón Hjaltason tók saman

Sveitir, bæir og kirkjur

Jökuldalsheiðin og byggðin þar eftir Halldór Stefánsson, Austurland, safn austfirskra fræða 1, bls. 150.
Fellamannabók …útg. 1991
Þar er m.a. að finna: Ábúendatal Fellahrepps 1700-1990
Sögu Búnaðarfélagsins
Skólasögu
Þátt um…. Göngur og réttir
“         ….Refaveiðar og grenjaleitir
Minningaþætti
Manntöl o.fl.
Um nafngiftina Egilsstaðir…..og aðrar hugmyndir um heiti á þorpinu er að finna í tímaritinu Glettingi t.d. Gálgaás-Kaupvangur í júlí 1947  Egilsstaðabær-Lagarbær-Lagarborg  (2tbl.1948) Enn um Kaupvang (5.tbl. 1948) Egilsstaðir skal byggðin heita og  Tillaga um nafn (8.tbl.1948) Nafn á nafn ofan (11.tbl.1948).
Egilsstaðabók –frá býli til bæjar….útg.1997.
Þar er að finna kafla um: Landslag og staðhætti
Aðdraganda þéttbýlis í landi Egilsstaða á Völlum
Bifreiðin í sögu Egilsstaða
Stofnun Egilsstaðahrepps 1947
Sveitarstjórnir á Egilsstöðum
Stofnanir og starfsemi Egilsstaðahrepps
Barnafræðsla á Egilsstöðum í hálfa öld
Garðbærinn Egilsstaðir
Landbúnaður í Egilsstaðahreppi
K H B og Egilsstaðir
Gistihúsið á Egilsstöðum
Flugið í sögu Egilsstaða
Atvinna og fyrirtæki
Stofnanir ríkisins á Egilsstöðum
Samkomuhald á Egilsstöðum
Valaskjálf
Egilsstaðasöfnuður og kirkja
Félög og klúbbar á Egilsstöðum
Ár og dagar í lífi Egilsstaða. 
Þættir úr sögu Möðrudals á Efra-Fjalli
eftir Halldór Stefánsson  .
Hrafnkelsdalur og byggðin þar
eftir Halldór Stefánsson…….Austurland, safn austfirskra fræða,2, bls.143. 
Þeir breyttu Íslandssögunni á einu vori
þáttur um fannalög og flutninga eftir Vilhjálm Hjálmarsson .
Sveitir og jarðir í Múlaþingi

Kirkjustaðir

Um kirkjurnar Hofteig, Eiríksstaði, Ás í Fellum, Hjaltastað, Eiða og Þingmúla
Má lesa í Sýslu og sóknarlýsingum Múlasýslna.
Möðrudal  og Vallarnes, Forn frægðarsetur 1.
Kirkjubæ, Forn frægðarsetur 3.

Skáld og ljóð

Skáld
Hér má nefna meðal annars Páll Ólafsson, Einar Hjörleifsson Kvaran, Jóhann Magnús Bjarnason, Stefán Ólafsson og Bjarni Gissurarson.

Horft yfir Hérað.
Hvort hefur þú af Heiðarbrún
um Hérað skyggnst, er grænka tún,
er fjöllin blika blá við sól
og birkið skrýðist grænum kjól?
Hvort sástu þarna bláhvítt band
frá brjóstum falla út á sand
um gróna bakka, grænkuð sund,
í geisladýrð um morgumstund.……Upphaf ljóðs eftir Jóhannes Arngrímsson.

Ljóð
Hallormsstaðaskóg orti Laxness, 
Hrísluna og lækinn, Páll Ólafsson
Vorkvöld í Hallormsstaðaskógi, Knútur Þorsteinsson.
Selskógur, Jónbjörg Eyjólfsdóttir 
Í Hallormsstaðaskógi, Kristján frá Djúpalæk.

Allar fyrrnefndar bækur og tímarit er að finna á Bókasafni Héraðsbúa.

 
facebook
Banner
Íbúagátt Fljótsdalshéraðs