|
Hér er að finna dæmi um bækur, ljóð, skáld og fleira sem tengjast á einhvern hátt Fljótsdalshéraði. Af mörgu er að taka en fleira má finna á Bókasafni Héraðsbúa, Laufskógum 1. Sími: 4700 745.
Landnám
Austurland, Safn austfirskra fræða 2. bls.37-58. Landnáma. Hrafnkels saga Freysgoða Fljótsdæla saga Austfirðingar eftir Pál Vigfússon á Hallormsstað…..Austurland, safn austfirskra fræða 2, bls.73-76…….Þar segir m.a: ”Landnámsmenn í Austfirðingafjórðungi voru að upplagi spaklyndir og friðsamir og hver höfðingjaættin tengdist annari. Þeir voru því ríkir á þingi og í landsmálum, en mildir og friðsamir í héraði. Bændur vöndust á, að hugsa um sinn hag, stunda búsýslu og önnur friðsamleg störf; en við það óx þeim svo fiskur um hrygg, að þeir urðu nokkuð sjálfstæðari og óleiðitamari höfðingjum; en velgengni, jafnræði og menning alþýðu hafði í för með sér, að þjóðlífið fékk á sig lýðveldislegan blæ. En af því leiddi, að ríki og metorð bundust síður við ættir og auð en atgjörvi og mannkosti.”
Þjóðsögur og ævintýri
Sakamenn Í Grímstorfu og Gunnarsklauf í Fellum. (Sigf.Sigf.6.bl.38-40) Huldufólk Í þriðja bindi af Þjóðsögum Sigf. Sigf.er að finna sagnir af álfum: Huldufólkið í Egilsstaðaklettum (bl.174) Huldufólk í Hrafnkelsdal (bl.52.) Huldufólk hjá Beinárgerði (bl.10) Söngsteinninn á Ásklifi í Fellum (bl.167) Pilturinn í Álfasteininum að Hofi í Fellum (bl.177) Fardagafoss Sagt er að undir honum búi skessa (Sigf. Sigf. 3, bl.180) og því hefur Fjalla Eyvindur trúlega búið þar með henni á sínum tíma (Sigf. Sigf. 7, bl. 11-12) Tröllin í Hróarstungu Ófreskju í Hrafnkelsdal og Orminn í Lagarfljóti, í bók Jóns R. Hjálmarssonar, Skessur, skrímsni og furðudýr við þjóðveginn Þjóðsögur Um Lagarfljótsormurinn, Þjóðsögum Sigfúsar Sigfússonar Valtý á grænni treyju, Þjóðsögum Sigfúsar Sigfússonar Graut Atla, Þjóðsögum Sigfúsar Sigfússonar. Gunnar á Fossvöllum sagði sögur. M.a. söguna um kaskeitið: Einu sinni var Gunnar á ferð á meri milli bæja og ríður fram hjá hestastóði. Í stóðinu var graðfoli og Gunnar veit ekki fyrr til en að folinn er kominn upp á merina fyrir aftan hann.Gunnar var með þetta fína kaskeiti á höfðinu og tekur það af sér til að dangla því í hausinn á folanum svo að hann fari ofan. Við þetta misssir hann kaskeitið og finnur það hvergi nokkurs staðar. En um vorið þegar hryssan kastar fæðist folaldið með kaskeitið á höfðinu. Fleiri sögur Gunnars í svipuðum dúr er að finna í bókinni, Lyginni líkast, sem Jón Hjaltason tók saman
Sveitir, bæir og kirkjur
Jökuldalsheiðin og byggðin þar eftir Halldór Stefánsson, Austurland, safn austfirskra fræða 1, bls. 150. Fellamannabók …útg. 1991 Þar er m.a. að finna: Ábúendatal Fellahrepps 1700-1990 Sögu Búnaðarfélagsins Skólasögu Þátt um…. Göngur og réttir “ ….Refaveiðar og grenjaleitir Minningaþætti Manntöl o.fl. Um nafngiftina Egilsstaðir…..og aðrar hugmyndir um heiti á þorpinu er að finna í tímaritinu Glettingi t.d. Gálgaás-Kaupvangur í júlí 1947 Egilsstaðabær-Lagarbær-Lagarborg (2tbl.1948) Enn um Kaupvang (5.tbl. 1948) Egilsstaðir skal byggðin heita og Tillaga um nafn (8.tbl.1948) Nafn á nafn ofan (11.tbl.1948). Egilsstaðabók –frá býli til bæjar….útg.1997. Þar er að finna kafla um: Landslag og staðhætti Aðdraganda þéttbýlis í landi Egilsstaða á Völlum Bifreiðin í sögu Egilsstaða Stofnun Egilsstaðahrepps 1947 Sveitarstjórnir á Egilsstöðum Stofnanir og starfsemi Egilsstaðahrepps Barnafræðsla á Egilsstöðum í hálfa öld Garðbærinn Egilsstaðir Landbúnaður í Egilsstaðahreppi K H B og Egilsstaðir Gistihúsið á Egilsstöðum Flugið í sögu Egilsstaða Atvinna og fyrirtæki Stofnanir ríkisins á Egilsstöðum Samkomuhald á Egilsstöðum Valaskjálf Egilsstaðasöfnuður og kirkja Félög og klúbbar á Egilsstöðum Ár og dagar í lífi Egilsstaða. Þættir úr sögu Möðrudals á Efra-Fjalli eftir Halldór Stefánsson . Hrafnkelsdalur og byggðin þar eftir Halldór Stefánsson…….Austurland, safn austfirskra fræða,2, bls.143. Þeir breyttu Íslandssögunni á einu vori þáttur um fannalög og flutninga eftir Vilhjálm Hjálmarsson . Sveitir og jarðir í Múlaþingi
Kirkjustaðir
Um kirkjurnar Hofteig, Eiríksstaði, Ás í Fellum, Hjaltastað, Eiða og Þingmúla Má lesa í Sýslu og sóknarlýsingum Múlasýslna. Möðrudal og Vallarnes, Forn frægðarsetur 1. Kirkjubæ, Forn frægðarsetur 3.
Skáld og ljóð
Skáld Hér má nefna meðal annars Páll Ólafsson, Einar Hjörleifsson Kvaran, Jóhann Magnús Bjarnason, Stefán Ólafsson og Bjarni Gissurarson. Horft yfir Hérað. Hvort hefur þú af Heiðarbrún um Hérað skyggnst, er grænka tún, er fjöllin blika blá við sól og birkið skrýðist grænum kjól? Hvort sástu þarna bláhvítt band frá brjóstum falla út á sand um gróna bakka, grænkuð sund, í geisladýrð um morgumstund.……Upphaf ljóðs eftir Jóhannes Arngrímsson. Ljóð Hallormsstaðaskóg orti Laxness, Hrísluna og lækinn, Páll Ólafsson Vorkvöld í Hallormsstaðaskógi, Knútur Þorsteinsson. Selskógur, Jónbjörg Eyjólfsdóttir Í Hallormsstaðaskógi, Kristján frá Djúpalæk.
Allar fyrrnefndar bækur og tímarit er að finna á Bókasafni Héraðsbúa.
|